Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yayımlanan son raporlar, gelişmekte olan ülkelerin eğitim harcamalarından çok, dış borç geri ödemelerine daha fazla kaynak ayırdığını ortaya koydu. BM'nin kültür ve eğitimden sorumlu kuruluşu UNESCO'nun araştırmasına göre, geçen yıl birçok gelişmekte olan ülke eğitime ayırdığı bütçeden daha fazlasını borç servisine harcadı. Bu durum, küresel eğitim yardımlarının %30'a varan oranlarda azalma eğilimi gösterdiği bir dönemde daha da endişe verici bir tablo çiziyor.
UNESCO'nun raporunda yer alan bulgulara göre, 113 gelişmekte olan ülke 2025 yılına ilişkin değerlendirmelerde dış borç ödemelerine eğitimden daha fazla harcama yapma eğiliminde. Bu ülkelerden 18'i ise borç geri ödemelerine eğitime ayırdıkları miktarın tam beş katından fazlasını harcadı. Bu çarpıcı oranlar, söz konusu ülkelerin ekonomik sıkıntılarının eğitim sistemleri üzerindeki ağır yükünü gözler önüne seriyor.
Özellikle Sahra Altı Afrika bölgesindeki durum daha da vahim. Bölgedeki ülkeler, eğitime ayırdıkları kaynağın 3.6 katını dış borç ödemelerine tahsis etti. Bu oransızlık, bölgedeki çocukların kaliteli eğitime erişimini ciddi şekilde kısıtlayarak, gelecekteki kalkınma potansiyellerini tehdit ediyor.
Raporda belirtilen bu harcama dengesizliği, milyonlarca çocuğun temel eğitim hakkından mahrum kalmasına yol açıyor. Ülkelerin borç yükü altında ezilmesi, eğitim altyapısının geliştirilmesi, öğretmen maaşlarının iyileştirilmesi ve ders materyallerinin sağlanması gibi kritik alanlarda yatırım yapmalarını engelliyor. Küresel eğitim yardımlarındaki beklenen düşüş ise bu tabloyu daha da kötüleştirme potansiyeli taşıyor.
Uzmanlar, bu durumun uzun vadede sosyal ve ekonomik sonuçları olacağı konusunda uyarıyor. Yeterli eğitim alamayan nesiller, iş gücüne katılımda zorlanacak, yoksulluk döngüsünü kırmakta güçlük çekecek ve ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasını engelleyecektir. Bu nedenle, uluslararası toplumun ve borç veren kuruluşların, gelişmekte olan ülkelerin borç yükünü hafifletme ve eğitim yatırımlarını artırma konusunda acil adımlar atması gerektiği vurgulanıyor.
