Fransa, küresel enerji ticareti için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilimler ve bölgedeki "İran savaşı"nın patlak vermesinin ardından Umman ile diplomatik ilişkilerini güçlendirme arayışında. Fransız kamu yayıncısı France 24'ün mercek altına aldığı bu yakınlaşma, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un bölgedeki tarafsızlığını koruyan Körfez ülkesiyle yürüttüğü stratejik adımları içeriyor.
Bu çabaların somut bir göstergesi olarak, Umman Sultanı Heysem bin Tarık geçtiğimiz hafta Fransa'ya ilk devlet ziyaretini gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında Macron, iki ülke arasında ekonomi, bilim, kültür ve endüstri alanlarında "tarihi" anlaşmalar imzalandığını duyurdu. 70 yaşındaki Umman lideri de Macron'un bu ilgi ve iş birliği arayışından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Fransa'nın bu girişiminin temelinde, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in başlattığı "İran savaşı" ile birlikte Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ve Tahran'ın geçen gemilerden ücret talep etme isteği yatıyor. Macron, Hürmüz Boğazı'ndan serbest ve koşulsuz geçişi garanti altına almak için Umman ile birlikte çalışacaklarını ifade etti. Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi de Fransa'daki resmi temaslarında Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin ücretlendirilmesini desteklemediklerini açıkladı.
Ancak Fransa'nın bölgedeki mayınları temizlemek için diğer ortaklar ve Umman ile birlikte çalışma kararı, İran'ın tepkisini çekti. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, mayın temizliği için hiçbir ülkeye izin vermeyeceklerini belirterek, "İslamabad Mutabakat Zaptı uyarınca, mayın temizliği yalnızca İran tarafından yapılmaktadır. Şartlar oldukça hassastır ve Fransa'ya, bu durumu kışkırtarak daha da karmaşık hale getirmemesini tavsiye ediyoruz" dedi.
Bölgedeki Fransa nüfuzuna ilişkin uzman görüşleri ise farklılık gösteriyor. Belçika merkezli Avrupa Jeopolitik Enstitüsü'nden Ortadoğu araştırmacısı Sébastien Boussois, İran, ABD, Pakistan ve Katar'a kıyasla Umman'ın bölgedeki etkisinin zayıf kaldığını ve Paris yönetiminin "ekonomik ve diplomatik varlık gösterme" çabasına rağmen etkisinin "son derece kırılgan" olduğunu dile getirdi.
Fransa merkezli Avrupa Öngörü ve Güvenlik Enstitüsü Başkanı Emmanuel Dupuy ise Macron'un bu girişiminin Hint Pasifik bölgesi için büyük önem taşıdığını savunuyor. Dupuy, Umman'ın Hint Okyanusu'nda önemli bir güç olduğunu ve buraya kıyısı olan ülkelerin yeni bir güvenlik mimarisi oluşturmasında kilit bir aktör olacağını belirtti. Ayrıca, çevredeki ülkelere göre "İran savaşı"ndan daha az etkilenen Umman'ın yatırım için de daha güvenli bir liman olarak görüldüğünü sözlerine ekledi.
