İran rejimi içinde, ABD ile Doha'da gerçekleştirilmesi beklenen yeni müzakere turu öncesinde derinleşen iç bölünmeler dikkat çekiyor. Bu anlaşmazlıklar, artık sadece Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin kapalı toplantılarıyla veya parlamento ile Dini Liderlik Makamı'nın gündemleriyle sınırlı kalmayıp, sokaklara, dini kurumlara, devlet radyo televizyonuna, ilahiyat okullarına, Uzmanlar Meclisi'ne ve hatta eski Dini Lider Ali Hamaney'in yakın çevresine kadar yayılmış durumda.
Bu bölünmenin temelinde, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Cumhurbaşkanı Mesut Pezişkiyan hükümetinin savaşı sona erdirme ve istikrarı yeniden sağlama yolu olarak sunduğu ABD ile mutabakat muhtırası yatıyor. Rejimin ideolojik ve askeri tabanından önemli bir kesim ise bu muhtırayı, yeni dini lider olarak anılan Mücteba Hamaney'in vizyonunu bile aşan bir "geri adım" veya yeni bir "zehir kadehi" olarak nitelendiriyor. Anlaşmazlığın en belirgin odak noktası, Mücteba Hamaney'e atfedilen ve 19 Haziran tarihli bir mektup oldu. Mektupta, Hamaney'in mutabakat metnine ilişkin ilke olarak farklı bir görüşe sahip olduğu, ancak nihayetinde Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Cumhurbaşkanı Mesut Pezişkiyan'ın değerlendirmesine dayanarak müzakerelerin sürdürülmesini onayladığı belirtildi. Bu kısa ve muğlak ifade, kısa sürede muhtıra karşıtlarının elinde siyasi bir araca dönüştü.
İran Şura Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Mahmud Nebeviyan, kaleme aldığı bir yazıda "Yetkililer belli bir menfaat gördüklerinde, Rehber ise farklı bir görüşteyken, söz konusu menfaat tam da fesadın ta kendisinden başka bir şey değil" ifadelerini kullandı. Devrim Muhafızları Ordusu'nun Kum kentindeki komutanlarından Hüseyin Yekta ise "İran rejimine yeni bir zehir kadehi içirilmesine izin verilmemeli" şeklinde konuştu. Meşhed Cuma imamı Ahmed Alamulhuda da cuma hutbesinde "Müzakereciler şehit imamın katiliyle nasıl anlaşma yapabilir?" sorusunu yöneltti. Bu söylem yalnızca siyasi şahsiyetlerle sınırlı kalmadı. İlahiyat Okulları Yönetim Merkezi de bir bildiri yayımlayarak, ABD'nin taahhütlerinden en küçük bir sapma göstermesi halinde müzakerelerden çekilmenin dini, akli ve hukuki bir zorunluluk haline geleceği uyarısında bulunarak sert bir karşılık verilmesi çağrısı yaptı. Merkez, Dini Lider Mücteba Hamaney'e atfedilen mektubun onun görüşü ile Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi üyelerinin tutumu arasındaki farklılığı yansıttığı yorumunda bulundu.
Tüm bu gerilimlerin yaşandığı ortamda, Tahran'ın Keşverdust Caddesi'nde dini toplantılara ve yas törenlerine ev sahipliği yapan "Keşverdust Revakı" meselesi öne çıktı. İran merkezli haber sitesi Jamaran'ın aktardığına göre, beyaz kefen giyen ve kendilerini "şehit Dini Lider’in kanının intikamcıları" olarak tanıtan bir grup kadın, Meşhed'den Tahran'a gelerek üç gün süren bir oturma eylemi başlattı. Sert sloganlar atan kadınlar, revakın günlük yas törenlerini sekteye uğrattı. Mekânı yönetenler, yatıştırma girişimlerine rağmen protestocuların alanı terk etmeyi reddetmesi üzerine gerginliğin tırmanmasını önlemek amacıyla revakı kapatmak zorunda kaldıklarını duyurdu. Hükümeti destekleyen akıma yakınlığıyla bilinen Ruyedad24 haber sitesi, yaşananların salt bir dini gerilimden ibaret olmadığını, aksine "Direniş Cephesi"ne yakın akım ile müzakerelerin sürdürülmesini destekleyen güçler arasındaki rejim içi nüfuz çatışmasının bir boyutunu yansıttığını değerlendirdi. Siteye göre eylemciler, mutabakat muhtırasının iptalini ve Dini Lider’in direktifleri olarak nitelendirdikleri talimatlara uyulmasını talep etti.
Bu talepler artık devlet radyo televizyonu, dini kurumlar, kamuoyunun açık alanları ve resmi kurumların bildirilerinde giderek daha güçlü yankı buluyor. Bu gelişme, yakın zamana kadar siyasi elit çevrelerle sınırlı kalan anlaşmazlığın kamuya açık alanlara ve dini etkinliklere sızdığını ortaya koyarak İran rejimi içindeki bölünmenin kapsamının genişlediğine işaret ediyor. Son günlerde İran devlet radyo televizyonu, bu iç çatışmanın en belirgin sahnelerinden birine dönüştü. Mutabakat muhtırasına karşı çıkan isimlerin defalarca kez konuk olarak alınması ve müzakere karşıtı tutumların öne çıkarılması, güvenlik kökenli yöneticilerin ve üst düzey yetkililerin büyük çoğunluğunu oluşturduğu yayın kurulunun hükümet ile Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'ne karşı cephe aldığı izlenimini güçlendiriyor.
Aynı bağlamda, İran Dini Lideri’nin genel yayın yönetmenini bizzat atadığı Keyhan gazetesi, Hüseyin Şeriatmedari'nin kaleme aldığı bir makaleyi yayımladı. Şeriatmedari makalesinde, İran müzakere heyetinin ilk talebi olarak ABD Başkanı Donald Trump'ın yargılanmak üzere İran'a iade edilmesini öne sürmesi gerektiğini savundu ve heyetin müzakere turlarında Amerikan yönetimi temsilcilerini kabul etmeyi reddetmesini de önerdi. Bu bölünmelerin yansımaları parlamentoya da sıçradı. Kamran Gazanferi, Hamid Resai ve Hüseyin Samsami dahil bazı milletvekilleri, parlamentonun oturumlarının askıya alınmasını eleştirerek, oturumlar yeniden başlamadığı takdirde meclis binası önünde oturma eylemi düzenlemekle tehdit etti. Video konferans yöntemiyle yapılan gayri resmi bir toplantıda Resai açıkça "Parlamentoyu tatil etme yetkisi kimde?" diye sordu. Samsami ise elektronik mevzuat sisteminin bakanların ifadesinin talep edilmesi ya da parlamento bildirgelerinin çıkarılması taleplerinin kaydedilmesini bile engellediğini vurguladı.
