ABD'nin başkenti Washington DC ve çevresinde, halk sağlığını tehdit eden sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadele kapsamında yenilikçi bir biyolojik yöntem devreye sokuldu. Bu yaz itibarıyla bölgeye yaklaşık 600 bin kısır erkek sivrisinek salınımı başladı. Bu özel sivrisineklerin amacı, insan kanı emmek yerine, Batı Nil virüsü, dang humması, chikungunya ve zika gibi ölümcül hastalıkları yayma potansiyeli taşıyan dişi sivrisinek popülasyonlarının artışını engellemek.
Maryland merkezli Bee Safe Mosquito Control şirketi tarafından yürütülen bu programda, Wolbachia adlı bir bağırsak bakterisiyle enfekte edilmiş erkek sivrisinekler kullanılıyor. Erkek sivrisinekler insanları ısırmadığı için herhangi bir rahatsızlığa yol açmazken, dişi sivrisineklerle çiftleştiklerinde dişilerin yumurtaları kısır kalıyor ve çatlamıyor. Bee Safe Mosquito Control'un sahibi Todd Montgomery, bu durumun dişi sivrisineğin ömrü boyunca kısır kalmasına neden olduğunu ve böylece genel popülasyonun kontrol altına alındığını belirtiyor.
Projenin temel hedeflerinden biri, Washington DC'de yaygın olan istilacı Asya kaplan sivrisineği türünü azaltmak. Kaliforniya Üniversitesi Riverside kampüsüne göre, bu tür ensefalit, dang humması, sarıhumma, doğu at ensefaliti, LaCrosse ensefaliti ve köpek kalp kurdu gibi hastalıkları yayabiliyor. Şirket, Asya kaplan sivrisineğinin bölgeye dışarıdan gelen bir tür olması nedeniyle ortadan kaldırılmasının ekosistem üzerinde olumsuz bir etki yaratmayacağını vurguluyor. Sivrisinekler, biyopestisit olarak ülke çapında onaylı Kentucky merkezli MosquitoMate şirketinden temin ediliyor.
Bu tür biyolojik mücadele yöntemleri uluslararası alanda da başarıyla uygulanıyor. Güney Amerika, Singapur ve Avustralya gibi bölgelerde benzer projeler hayata geçirildi. Geçtiğimiz aylarda, Google'ın ana şirketi Alphabet'in desteklediği bir projenin de Wolbachia ile enfekte edilmiş 60 milyondan fazla sivrisineği Kaliforniya ve Florida'ya salmak için federal onay almaya çalıştığı açıklanmıştı. Bu proje, dang humması, sarıhumma, zika ve chikungunya virüslerini yayabilen istilacı sarıhumma sivrisineklerini hedef alıyor.
Bee Safe Mosquito Control'a göre, bu mücadele yöntemi genellikle yaklaşık bir ay içinde etkisini göstermeye başlıyor. Şirket, sistemlerinin sivrisinek sayısını kısa vadede değil, uzun vadede azaltmak üzere tasarlandığını belirtiyor. Salımlar eylül ayı boyunca devam edecek ve Todd Montgomery, 2026 yılına kadar Washington DC, Maryland ve Virginia bölgesine toplam 600 bin sivrisinek salınacağını ve gelecek sezon bu sayının artırılmasının umulduğunu ifade etti.