7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilecek 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Avrupa ülkeleri için ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkileri yeniden rayına oturtma fırsatı sunuyor. Zirve öncesinde, Trump'ın Grönland'a yönelik işgal tehditleri, İran'a karşı Avrupalı müttefiklerinden beklediği desteği bulamaması ve NATO'dan çekilme ihtimalini dile getirmesi, Atlantik ötesi ilişkilerde ciddi bir gerilim yaratmıştı.
Beyaz Saray'ın NATO üyesi ülkelere savunma harcamalarını artırmaları yönündeki baskısı devam ederken, ABD'nin Avrupa'dan asker çekme hamleleri de Brüksel'de endişe uyandırdı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada Ukrayna'nın savunması için ABD'nin “vazgeçilmez” olduğunu vurgulayarak, ittifak genelinde savunma sanayisinin güçlendirilmesi hedefine işaret etmişti. Avrupalı bir diplomat, ittifakın aktif ancak “biraz sarsılmış” durumda olduğunu ifade etti.
Zirve kapsamında Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde düzenlenecek bir akşam yemeğine katılacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca ABD Başkanı Trump ile ikili bir görüşme gerçekleştirecek. Trump'ın, “Erdoğan'a saygısından ötürü” zirveye katılacağını belirtmesi dikkat çekti. Reuters analizine göre, Avrupalı yetkililer, Trump'ın Erdoğan ve Rutte ile kurduğu güçlü kişisel ilişkilerin zirvenin sorunsuz geçmesine katkı sağlamasını umuyor.
İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması sonrası Trump'ın Avrupalı liderlerden bölgeye savaş gemisi göndermesini talep etmesi ancak bu desteği alamaması, NATO'dan çekilme tehditlerini artırmıştı. Avrupalı yetkililer, Trump'ın İran meselesini zirvede yeniden gündeme getirmesinin toplantıya gölge düşürebileceği endişesini taşıyor. Kimliğinin gizli kalmasını isteyen bir kaynak, Avrupalı liderler ile Trump arasında yaşanabilecek olası bir gerilimin Genel Sekreter Rutte tarafından kontrol altında tutulmasını beklediklerini belirtti.
Deutsche Welle'nin analizleri de Ankara'daki zirvenin “NATO'nun birliğini sınayacağını” öne sürüyor. Washington merkezli Alman Marshall Fonu'ndan Claudia Major, liderlerin zirvede “Trump'ı memnun etmek ve NATO'nun önemini vurgulamak” isteyeceğini dile getirdi. Trump, son olarak Truth Social platformundaki paylaşımında ABD ile NATO arasındaki ilişkinin “tek taraflı” olduğunu savunarak Avrupalıların sorumluluklarını yerine getirmediğini iddia etmişti. Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise bu iddiaları eleştirerek ülkesinin savunma bütçesini dört yılda ikiye katladığını hatırlattı.